Het formulekantoor, ook wel kantoorcommune genoemd is een trend. Kantoorgebruikers geven in toenemende mate de voorkeur aan flexibele huurcontracten en kleinere ruimtes. Niet alleen zzp’ers maar ook bedrijven zijn op zoek naar ruimtes met uitgebreide voorzieningen die per dag, week of maand te huren zijn. Gebruikerswensen zijn bepalender dan ooit. De werknemer van vandaag zoekt een waardevolle plek waar hij andere mensen kan ontmoeten en kennis kan delen.

Formulekantoren spelen hierop in. Dergelijke flexibele werkplekken met een receptie, snel internet en goede koffie zijn in de grote steden in opkomst. Vooral zzp’ers maken hier volop gebruik van. Denk aan Spaces, Seats2meet en sinds kort ook The Coworking in Zuidpark in Amsterdam.

Zzp’er is nieuwe zwerver

Het aantal zelfstandigen blijft groeien waardoor ook de vraag naar flexibele werkplekken blijft toenemen. In de jaren ’90 was een op de zeventien werknemers zzp’er. Nu is dat een op de tien. De zzp’ers worden wel de nieuwe zwervers genoemd. Ze hebben geen kantoorruimte nodig en hebben hun hele infrastructuur ondergebracht in de cloud. Er is duidelijk een verschuiving waarneembaar van ‘een werkplek’ naar ‘een plek om te werken’. Mensen gaan meer en meer werken op plaatsen buiten de bestaande kantoormuren en op tijden buiten de reguliere kantooruren.

Dat is ook de reden dat Jan Huijbregts, eigenaar van bedrijvencomplex Zuidpark, met The Coworking is gestart. Een trendy ingerichte 800m2 grote ruimte waar zelfstandigen en kleine bedrijven werken. “Het is een plek waar de ondernemende professional gefaciliteerd wordt in zijn samenwerking met anderen terwijl hij maximale flexibiliteit heeft”, zegt Huijbregts. De coworkers werken in trendy ingerichte open ruimtes. Er is ook volop plek om alleen of met een kleine groep in stilte te werken. Er zijn breakout rooms voor workshops, een grote lounge voor netwerkborrels en een connectorium met 200 stoelen. “Ik ga nog een stap verder”, vervolgt Huijbregts: “Ik geef de coworkers de vrije hand zelf hun ideale community op te bouwen. Feitelijk crowdsource ik hun, maar ook mijn eigen businessmodel. Daar hoort tegenwoordig zelfs een Facebook pagina bij. Wie had dat ooit gedacht? Deze werkwijze gaat een stuk verder dan verhuur van m2 en werkplekken”.

Vraag naar andersoortige concepten

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat niet zozeer de vraag naar kleinere kantoorruimten toeneemt, maar meer naar andersoortige concepten. De kantoorruimte zelf staat niet centraal, maar wel het scala aan (uitgebreide) voorzieningen en de mix aan mensen en ondernemingen. “Dat is helemaal de reden dat ik met mijn bedrijf Nederland Werkt Online ben neergestreken in The Coworking”, zegt Sam van Buuren. En vervolgt: “Je komt hier niet voor de m2 maar voor de andere mensen die hier ook komen. Om het toeval een handje te helpen, actief kennis te delen en vooral om samen projecten te doen.”

Niet alleen voor gebruikers voorzien dergelijke kantoorformules in een behoefte. Voor gebouweigenaren zijn zij vaak nog de enige redding. Door de enorme leegstand; maar liefst 15 procent van alle kantoorruimtes in Nederland staat leeg, zijn gebouweigenaren op zoek naar transformatiemogelijkheden. Zo worden kantoren omgebouwd tot woningen, hotel of studentenhuisvesting. Dit vergt vaak grote en kostbare aanpassingen.

Transformeren tot formulekantoor is een stuk eenvoudiger. Toch kan lang niet ieder kantoor een formulekantoor worden. Gebruikers stellen behalve eisen aan het gebouw en de voorzieningen ook eisen aan de lokatie. Ook hiervoor geldt dat de binnenstad populair is. Daarnaast zijn parkeergelegenheid en een goede bereikbaarheid belangrijk. Voor het overgrote deel van de leegstaande kantoren is er echter nog altijd geen andere oplossing dan sloop.